afazja u dzieci


(za dr Michałem Bitniokiem) 

W neuropsychologii terminem "afazja dziecięca" określa się pierwotne zaburzenia zachowania językowego, wynikające z patologii mózgowej, które powstały, a nie są rezultatem:

- głuchoty,
- zaburzeń emocjonalnych,
- niedorozwoju umysłowego.


Klasyfikuje się afazję dziecięcą na dwa rodzaje:


1. Afazja rozwojowa / dysfazja rozwojowa / afazja wrodzona

Są to specyficzne zaburzenia rozwoju mowy powstałe w wyniku wrodzonej, okołoporodowej lub występującej w pierwszym miesiącu życia dziecka patologii mózgowej (mowa dziecka nie rozwijała się w swojej strukturze rozwojowej).


Charakter objawów jest uogólniony i zaburzone są różne sfery rozwojowe i funkcje mózgowe. Można wydzielić w tych objawach dwie grupy:

- zaburzenia ekspresyjno-receptywne: dominują objawy trudności w ekspresji werbalnej, a zaburzenia rozumienia są mniejsze,
- zaburzenia receptywno-ekspresyjne: dominują zaburzenia rozumienia, a trudności w ekspresji werbalnej są mniejsze.


2. Afazja nabyta

Są to zaburzenia wywołane dysfunkcją mózgową nabytą najwcześniej w 2,5 r.ż (za prof. dr hab. Anną Herzyk).

 

Spis wybranych objawów językowych:
(za dr Marleną Kurowską)


w zakresie składni:

- zdania proste, nierozwinięte,
- tendencja do przenoszenia orzeczenia na koniec zdania,
- nieprawidłowe użycie czasów,
- opuszczanie lub nieprawidłowe użycie koniecznych członów konstrukcji językowych tj.: spójniki, przyimki,
- brak związków: zgody, rządu, przynależności lub nieprawidłowe ich uzycie,
- ograniczona liczna środków wyrażających te związki, nieprawidłowe ich zastosowanie.

W konsekwencji: teksty nierozwinięte, niespójne, chaotyczne, brak w nich logicznego związku, niezrozumiałe.


w zakresie leksyki, morfologii:

- ubogi zasób słownikowy,
- przedrostki i przyrostki częściej ulegają zaburzeniom,
- nieprawidłowa odmiana rzeczowników i czasowników,
- nieprawidłowe stosowanie rodzaju, osoby, liczby,
- brak alternacji (ręka-ręce, oko-oczy),
- opuszczanie zaimka zwrotnego.


w zakresie fonologii:

- znacznie ograniczony system fonemów,
- elizje (opuszczenia), metatezy (przestawki), substytucje (wymiany dalsze lub bliższe),
- perseweracje (niemożność wyhamowania pewnego wzorca językowego),
- parafazje.


 

Afazja u dziecka zawsze wiąże się z poczuciem ogromnej bezradności rodziców i środowiska. Jest to bardzo trudne doświadczenie dla wszystkich stykających się z tym zaburzeniem.

Ważne, by po zauważeniu u dziecka objawów, natychmiast postawić diagnozę i rozpocząć terapię. Zapraszam w tym celu do LogAfy. Pokieruję Państwem w gąszczu koniecznych konsultacji specjalistycznych. Postaram się z doświadczeniem terapeuty, a także rodzica, wesprzeć Państwa w tym trudnym okresie.


Proszę pamiętać. Im szybciej zostaną rozpoczęte kroki terapeutyczne, tym lepsze rokowania rozwoju mowy na przyszłość.